Çağdaş Potreler AİRBNB  (Chesky, Blecharczyk, Gebbia)

Airbnb 2008 yılında ABD’de California eyaletinin San Francisco şehrinde kurulmuş ve merkezi orada bulunan, bugünkü piyasa değeri 30 milyar dolardan fazla  tahmin edilen, bir on-line “hospitality” şirketidir. Dünyanın neresinde

olursa olsun evinin herhangi bir kısmını çok kısa süreliğine kiralamak isteyenlerle çok kısa süreli kiracı olmak isteyenleri on- line üzerinden buluşturan şirket Brian Chesky (35), Joe Gebbia(35) ve Nate Blecharczyk (33) tarafından ortaklaşa kiraladıkları evlerinin mutfağında sekiz yıl önce faaliyete geçmiştir. Piyasa değeri bugün Marriott , Hilton , InterContinental ya da Hayatt gibi dünyanın en büyük otelcilik şirketlerinden daha fazla olan Airbnb’nin 100 milyonu aşkın müşterisi bulunmaktadır.

Airbnb’nin kurduğu sisteme milyonlarca ev, daire, şato, igloo, karavan, yat, yurt ve hatta gecelemeye uygun mağara kayıtlıdır. Karşılıklı internet yoluyla mutabakata varıldıktan sonra kiracının ödeyeceği geceleme ücreti bir otele ödenecek olanın yarısı kadardır. Ev sahibi evinin boş odasını bu şekilde  kiraladığında, daha önce sahip olmadığı bir yan gelir kazanmaktadır. Misafir kiracı yüksek otel masrafından kurtulmaktadır. Airbnb bu buluşturmanın ve rezervasyonun karşılığı olarak kiralayandan yüzde on iki komisyon almaktadır.

Kısa zamanda gelişen sistemin büyüklüğü hakkında bir fikir vermek için şu rakkamlara bakmak yeterlidir. Sisteme kayıtlı olan kiralamak isteyenler; ABD 900.000, Kanada 70.000, Ingiltere 125.000, Almanya 90.000, Fransa 360.000, Ispanya 175.000, Italya 275.000, Brazilya 100.000, Güney Afrika 30.000, Hindistan 17.000, Çin 73.000, Güney Kore 22.000, Japonya 45.000, Avusturalya 87.000 .Bu rakkamlar her gün artmakta ve listeye yeni şehirler ve ülkeler katılmaktadır. Şu anda  200 ülkede 34.000 şehirde 3 milyon birim system kayıtlıdır. Ortama gecede misafirin harcadığı para 100 dolar civarındadır. En çok satış olduğu gecede 1.3 milyon kişi Airbnb hizmetini kullanmaktadır, bunun satış hacmi 130 milyon dolar getirisi Airbnb’e 15.6 milyon dolardır. Bu nerdeyse orta büyüklükte bir şehir demektir. (The Front Room That Hatched a £ 25 milyar Company; John Arlidge; The Sunday Times Magazin; 20.11.2016)

Binlerce kişi çalıştıran bu internet şirketi sorunsuz değildir. Her şeyden önce pazar payını tehdit ettiği büyük dev otelcilik şirketleri çeşitli nedenlerle Airbnb’den şikayetçidir. Çeşitli ülkelerdeki vergi daireleri evini kirayanların vergi muafiyeti sınırlarını aşan gelirlerini vergilendirme peşindedir. Bu da gecelik kiraların artmasına neden olabilecektir. ABD vergi dairesi de Airbnb’nin vergi kaçırdığı iddiası ile firmayı soruşturmaktadır. Kiralanan yerlerin belediyeleri kiralanan birimlerdeki hijyen, şağlık ve güvenlik konusu üzerinde durmakta , belediye kurallarına uymayanları ağır şekilde cezalandırmaktadır. Diğer yandan Airbnb faaliyet alanını genişletmekte  yeni işlere girmektedir. Bunların başında kişiye özel turlardır. Örneğin Istanbul’a gelen bir turisti her turistin gittiği bilinen yerlere  götürmeye değil halkın içinde yaşamaya , normal bir İstanbul’lu gibi yaşamaya dönük bir tur organize etmeyi hedeflemektedir.

Görüldüğü gibi innovasyon büyük sermaye temeline  değil, fakat yeni fikirlerin uygulanması temeline dayanmaktadır. Ve bazı yeni iş fırsatlarını uygulamaya geçmek için büyük sermayelere ihtiyaç yoktur. Sorun var olan iş fırsatını görebilmek ve üzerine gidebilmektir. Önemli olan , ister bir ülkede  ister bir işyerinde yeni fikirlerin ortaya çıkabileceği özgür ortamı oluşturabilmektir.