ASGARİ ÜCRET ÖNERİSİ

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, partisinin Emek Büroları’nın düzenlediği, Taşeron İşçilik Çalıştayında, daha önce 1.500 lira olması gerektiğini söylediği asgari ücret için bu kez en az 2 bin lira olmalı önerisinde bulunmuştur (Hürriyet Gazetesi, 19.11.2017).

 

Türkiye Girişim ve İş Dünyası Konfederasyonu’nun (TÜRKONFED) düzenlediği 21. Girişim ve İş Dünyası Zirvesi’ne katılan Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, Aralık ayında belirlenecek olan 2018 yılı asgari ücreti ile ilgili olarak, “asgari ücret 4 kişilik ailenin geçim ücreti değildir. Asgari ücret, bir iş için verilebilecek o ülkenin imkân ve kaynaklarını zorlayarak belirlenebilen ücrettir. Yeterli midir, değildir, ama bu tartışmalar yapılırken hep beraber susmayalım. Kimse cebinden vermiyor, Türkiye imkân ve kaynaklarıyla veriyor” demiştir (Hürriyet Gazetesi, 19.11.2017).

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesine göre, çalışan herkesin, kendisine ve ailesine insanlık haysiyetine uygun bir yaşayış sağlayan ve gerekirse her türlü sosyal koruma vasıtalarıyla da tamamlanan adil ve elverişli bir ücrete hakkı vardır (m.23/III).

Bu Bildirge, insan haysiyetine uygun bir yaşayışı da şöylece belirtmektedir: Her şahsın, gerek kendisi, gerekse ailesi için, yiyecek, giyim, mesken, tıbbi bakım, gerekli sosyal hizmetler dahil olmak üzere, sağlığını ve refahını temin edecek uygun bir hayat seviyesine hakkı vardır (m.25/I).

Anılan Bildirgenin bu hükümleri çerçevesinde asgari ücret şöyle tanımlanabilir: Asgari ücret, çalışan herkesin kendisinin ve ailesinin, yiyecek, giyim, konut, tıbbi bakım ve gerekli sosyal hizmetler dahil olmak üzere, sağlığını ve refahını temin edecek ücrettir.

Asgari ücret, kısaca, çalışanların aileleriyle birlikte insan haysiyetiyle bağdaşır bir hayat sürmesine yetecek en düşük ücrettir. Ülke genelinde tek asgari ücret uygulaması, ancak, belirlenecek miktar, köyde, kentte, büyükşehirde insanca yaşamayı sağlayabildiği takdirde tutarlı olabilir ki günümüz şartlarında bu imkânsızdır.

Ülkemizde hekimlerin devlet hizmeti yükümlülüğünün süresi, il ve ilçelerin sosyo-ekonomik gelişmişlik seviyesine göre 300 gün ile 600 gün arasında değişmektedir. İl ve ilçelerimiz arasında çok belirgin farklılık var iken çeşitli yerleşim yerlerindeki vatandaşlarımızın hepsinin aynı ücretle insanca yaşayabildikleri ve yaşayabileceklerinin farz ve kabulü fevkalade isabetsizdir.

Asgari ücret, her yerleşim yeri için, o yerdeki geçim şartlarına göre ve katılımcı demokrasi esasına göre belirlenmelidir.

Asgari ücretin aile geçindirecek düzeyde olması, sırf yeterli ücret elde edilemediği için çalışan aile fertlerinin yerine işsizlerin istihdamını sağlayacaktır.

Asgari ücretin yöresel olması halinde kalkınmada öncelikli yörelere daha fazla yatırım yapılacaktır.

Ülke genelinde geçerli olmak üzere belirlenen bir asgari ücret, bir yerleşim yeri için abartılı bulunduğunda o yer yatırım ve istihdam yönünden cazip olmayacak, özellikle büyükşehirler yönünden yetersiz kaldığında aileden birkaç kişinin isteksiz olarak çalışması gerekecek, dolayısıyla işsizlik olumsuz etkilenecektir.