SOSYAL POLİTİKADA DEĞİŞİKLİK ÖNERİLERİMİZ III

Sözlü veya nişanlı gençlerin evlenmelerini sırf Devlet katkısı almak üzere geciktirmeleri de ailenin korunması ve evliliklerin kolaylaştırılması amaçları ve bunlara yönelik temel düzenlemelerle kesinlik bağdaşmaz.

 

 

Bizce, evlenmek için maddi desteğe ihtiyaç duyan vatandaşlara, zorunlu sayılabilecek ev eşyası, bedelleri mesela 10 yıl gibi uzun bir sürede geri alınmak üzere sağlanmalıdır.

2- Konut Yardımlarıyla İlgili Tespit ve Önerimiz

Konut sahibi olmayan vatandaşlara, satın alacakları ilk ve tek konut için, bir bankada konut hesabı açmaları, en az 3 yıl sistemde kalmaları ve konut satın alıp ilgili bankaya başvurmaları halinde, hesapta biriken toplam tutarın yüzde 20’sini ve 15.000 lirayı aşmayan miktarda Devlet katkısı verilir. Devlet katkısı her yıl yeniden değerleme oranı kadar artırılır.

Toplu Konut İdaresi ve bazı belediyeler de konutlar üretip ihtiyacı olan vatandaşlara uzun vadeye yayılan taksitlerle devretmektedirler.

Bizce, konut edinmek isteyenler için öngörülen Devlet katkısı düzenlemesi isabetli sayılamaz. Evi olmayan vatandaşların çok büyük bir kısmı bizce, barınma harcamaları yapmaktayken konut edinmek üzere ayrıca en az 3 yıl boyunca bankaya ödeme yapamazlar. Çok düşük miktarlardaki aylık ödemelerin yeterli bir yekûna ulaşması da fevkalade uzun bir zaman gerektirir. En kısa süre olan 3 yılda 75.000 lira biriktirmek için her yıl 25.000 lira, dolayısıyla her ay 2.000 liradan fazla tasarruf yapılması gerekir. Asgari ücretin yüzde 150’si kadar olan bu aylık tasarruf dahi, konut fiyatlarının yüksek olduğu şehirlerdeki evsizler için yeterli sayılamaz.

Bizce, evsizlerin konut için uzun süre barınma harcamaları dışında ödeme yapmaları değil, konut edindikten sonra kendi birikimleri olup olmadığına göre yapı bedelleri ile arsa paylarının tamamını veya bir kısmını birim metrekare inşaat maliyeti esas alınarak uzun süreli geri ödeme döneminde kira öder gibi taksit ödemeleri öngörülmelidir.

Bu konudaki önerimiz, evsiz vatandaşların konut edinmeleri için belediyelerin ve Toplu Konut İdaresinin halka açık şirketlerle işbirliği yapmaları, kamu arazilerinin uydukent veya toplu konut projelerine geçici olarak tahsis edilmesi, konut bedellerinin konutları edinenlerden birim metrekare inşaat maliyeti üzerinden konut büyüklüğüne göre değişen sürelerde aylık kira gibi tahsil edilmesidir. Mesela bir konutun bedeli 90 birim metrekare inşaat maliyeti kadar ise ve bu bedel 15 yılda geri ödenecekse günün maliyet bedelleri üzerinden her yıl 6, her ay yarım metrekare maliyet bedeli ödenmelidir. 1984-1991 döneminde 900.000 konut için verilen 15 yıl geri ödemeli krediler için bu önerimiz uygulansaydı her yıl (900.000:15) 60.000 konut bedeli kadar geri ödeme yapılıp yeni isteklilere kredi açılacak, 1991 yılından itibaren ilk 25 yılda Fona hiçbir ek kaynak aktarılmadan ülkemizde (60.000x25) 1,5 milyon konut daha yapılmış olacaktı ve bu uygulama her yıl 60.000 konut, hatta daha fazlası için kredi verilerek sürüp gidecekti.