SOSYAL POLİTİKADA DEĞİŞİKLİK ÖNERİLERİMİZ II

2- İşsizlik Sigortasıyla İlgili Tespit ve Önerimiz

 

 

İşsizlik Sigortasında toplam prim, işçinin prime esas kazancının %4’üdür ve bu primin dörtte birini Devlet ödemektedir. İşsizlik Sigortasından 2014 yılında 510.943 kişiye, 2015 Mart ayında 320.220 kişiye işsizlik ödeneği verilmiştir. 2015 Mart ayında kayıtlı işsiz sayısı 2.914.975’dir; böylece işsizlik sigortasından yararlanamayanlar, kayıtlı işsizlerin dokuzda biri kadardır. İşsizlik ödeneği alamayan milyonlarca işsize Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığından Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla yardım yapılmaktadır. İşsizlik Sigortası, ülkemizdeki kayıtlı ve kayıtsız işçilerin çok az bir kısmına ödenek vermesine karşılık toplam giderlerinden kat kat fazla gelir sağlamaktadır. 31.12.2014 tarihi itibariyle İşsizlik Sigortası Fonunun giderleri toplamı 29.032.000.000 lira, gelirleri 110.425.000.000 lira, aynı tarihteki toplam varlığı Ücret Garanti Fonuyla birlikte 81.393.000.000 liradır.

Bize göre, İşsizlik Sigortası için işçi ve işverenlerden gereksiz olarak çok fazla prim alınması ülke ekonomisi için fevkalade isabetsizdir.

Bizce, işsiz vatandaşların tamamına yakınına Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca yardım yapıldığı, işsizlik sigortası primlerinin aşırı yüksek olduğu ve dörtte birinin de Devlet tarafından ödendiği göz önünde tutularak İşsizlik Sigortası kaldırılmalı, Türkiye İş Kurumu bu sigortayla ilgili görev yükümlülüklerinden arındırılarak yalnızca istihdam sorunuyla ilgilenmelidir.

 

3- Genel Sağlık Sigortasıyla İlgili Tespit ve Önerimiz

 

Devlet, Genel Sağlık Sigortasına, tahsil edilen primlerin dörtte biri kadar katkıda bulunmakta ve yoksul ya da dar gelirlilerin primlerini kısmen veya tamamen ödemektedir. Yoksulların gelirlerini kendilerinin ödeyebilip ödeyemeyeceği Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarınca gelir testiyle belirlenmektedir. 2012 yılı Ocak ayından Aralık 2014 tarihine kadar 19.847.034 gelir testi yapılmıştır. Yoksul ve dar gelirleri vatandaşlarımızın bu primleri ödeyememesi üzerine yakın tarihte ayda 53 liraya sigortalı olma imkânı tanınmıştır.

Bizce, işsiz ve yoksul vatandaşlardan genel sağlık sigortasına prim alınması gereksizdir ve imkânsızdır. Diğer sosyal sigorta kollarında olmayan bu ilginç ve çeşitli yönlerden sakıncalı usul terkedilmelidir. Genel Sağlık Sigortası için ya diğer sosyal sigortalar gibi, çalışanlardan ve çalıştıranlardan prim alınmalı, ya da Sosyal Güvenlik Kurumunun topladığı primlerin bağladığı aylık ve gelirleri dahi karşılamadığı göz önünde tutularak, müktesep haklar ve memurların emekliliği dışında primli sistem tümüyle kaldırılarak Genel Sağlık Sigortası Genel Sağlık Sistemine dönüştürülmelidir.

 

III- Sosyal Yardımlarla İlgili Tespit ve Önerilerimiz

 

1- Evlenme Yardımıyla İlgili Tespit ve Önerimiz

Bir bankada çeyiz hesabı açıp en az 3 yıl boyunca sistemde kalan vatandaşlara, 27 yaşını doldurmadan ilk evliliklerini yapmaları ve ilgili bankaya başvurmaları halinde, hesapta biriken paranın yüzde 20’si kadar ve en fazla 5.000 lira Devlet katkısı ödenmesi öngörülmektedir.

Bizce, bu evlilik yardımı düzenlemesi çeşitli yönlerden tutarsızdır. 27 yaşını doldurmama şartının yanı sıra en az 3 yıl sistemde kalmanın gerekli olması karşısında 24 yaşını doldurmuş olanların hesap açarak yardım alması imkânsızdır. Maddi sıkıntı içindekilerin yıllarca tasarruf yapmalarının beklenmesi de isabetsizdir.