BİR BEYAZ LERZE, BİR DUMANLI UÇUŞ

İstanbul bu haftayı güneşli geçirdi. Ama yurdun dört bir yanı bembeyaz örtüsüyle yeni yıla girecek.

 

 

“Şans” adını taşıyan bir şiirim var. Onun bir bölümü şöyle: “Çıktılar damlarını kürümeye, / Toprak damlarını / Konular komşular... / ‘Bre Hasan’ dedi Osman, / Bir hoş, keyflice; / ‘Şeker olsaydı yağan, yağan kar, / İnceden ince..’ / Bir acı gülümsemeydi Hasan’ın dudaklarında yayılan; / Ağzından püskürürken buhar, / Karşılık verdi üzgün, manidâr: / ‘Hiç buralara yağar mıydı/ Şeker olsaydı kar!..’”

Çocukluğum, günümüzün ölçülerine göre yoksulluk içinde geçti. Her evde toz şeker bulunmazdı. Övünmesini seven bir arkadaşımızın, içine toz şeker serpiştirilmiş yufka veya bazlama dürümünü yerken, “Şekersiz yiyemem. Anam beni böyle alıştırmış.” dediğini hiç unutamam. O yıllar toz şeker bulamayan bizlere, şimdi doktorlar şekerden uzak durmamızı öğütlüyorlar. Velhasıl ağız tadına hasret gideceğiz.

Ülkemizin büyük bir bölümünde pencerelerimizi beyazın en ak rengi süslüyor. Kar yağıyor. Dağa, ormana, ağaca, yola, çatıya... Televizyonda yurdun dört bir yanından görüntüler izliyoruz: Bıyıkları beyaza kesmiş dedeler, paltolarının eteklerinden evlerin sofalarına döküyorlar yumuşacık karları...

Cenab Şehabeddin’in kar musukisi, “Elhan-ı Şita”sını hatırlarsınız: “Bir beyaz lerze, bir dumanlı uçuş, /Eşini gâib eyleyen bir kuş gibi kar /Geçen eyyâm-ı nevbaharı arar ...” Bu şiiri okurken gözlerimin önünde kar, bazen lâpa lâpa yağar, bazen şöyle bir savrulur, bazen bir tipi olur yüzüme çarpar. Kar musikisini en güzel anlatanlardan biri şüphesiz ki Yahya Kemal’dir:

“Bin yıldan uzun bir gecenin bestesidir bu;

Bin yıl sürecek zannedilen kar sesidir bu. ...”

Kar ne kadar çok yağansa yağsın, yaza kalmaz, diye bir atalar sözümüz vardır. Karın çok yağması bereket anlamındadır Anadolu’muzda. “Kar yılı, var yılı” sözü bunun için söylense gerek. Karlı günlerde, doğduğum yörede söylenen “Ben yanarım yavruma, yavrum da yanar yavrusuna” deyimini hatırlarım. Size öyküsünü anlatayım:

Adam, evinin damındaki karları kürümekte, anası da oğlu üşür hastalanır diye kaygılanmaktadır. Birkaç kez, aşağıdan seslenir:

“Oğul yeter artık. Üşüyüp hastalanacaksın.” Adam aldırmaz, damın başında oyalanır. Yaşlı kadın kundaktaki torununu kucakladığı gibi, getirip karların üzerine bırakır. Bunu gören adam:

“Ana, ne yapıyorsun? Delirdin mi” diye damdan inip yavrusuna koşar. İşte bunun için: “Ben yanarım yavruma. Yavrum da yanar yavrusuna” derler.

Kar kürümek denilince, Behcet Necatigil’in kalbine kargışını anımsadım: “Fari kalbim, farı da / Kapına yığılacak karları / Kürüyeme!”

Çocukluğumuzda kar, yılın altı ayında birlikte olduğumuz, hayatımızın bir parçasıydı. Necati Cumalı’nın; “Gençtik âşıktık deliydik / Seviştikçe ağardı karanlıklar/ Bunca dağın karlarını erittik” dediği yıllara gitmek için neler vermezdim ki.

“... Serpil serpil duyuyorum / Bardaktan boşanırcasına / Kopmuş takvimlere inat, / Duygu duygu kanat kanat / Ellerime Kar yağıyor” diyor rahmetli Feyzi Halıcı. Günümüz şairlerinden Ayten Mutlu, “ ellerinden yağardı / en güzel yalanından dünyanın / bedenimde titreyen kar taneleri “ diye başlıyor şiirine.

Ceyhun Atuf Kansu gibi bir ışık özlemiyle gökyüzüne bakıp “Tam bana göre bu hava / Bekliyorum kar yağacak / Bulutlar indi inecek” diyebilirsiniz.

En güzel kar şiirlerinin birisi Ahmet Muhip Dranas’ındır. “Kardır yağan üstümüze geceden” dizesiyle başlar. Bin bir anıyı çağrıştırarak sürer:

Ne sabahtır bu mavilik, ne akşam!

Uyandırmayın beni, uyanamam.

Kaybolmuş sevdiklerimiz aşkına,                                              

Allah aşkına, gök, deniz aşkına

Yağsın kar üstümüze buram buram...

“Karın içinde yanan karı anlamak” ancak Sezai Karakoç’u anlamakla mümkündür.

Kar’ın esin kaynağı olduğu yüzlerce şiir şöyle dursun, kardelen ya da karçiçekleri üzerine yazılmış şiirlerin bir antolojiyi dolduracak kadar çok olduğunu biliyor musunuz? Biliyorum yine mi nostalji diyeceksiniz. Siz, ağustos ayında, kar kuyularından getirilip satılan karın ve onun pekmezle yapılan helvasının tadından haberiniz var mı?

 

 

Yorum yapın

Misafir olarak yorum yapın

0
hizmet koşulları.

Yorumlar